Matematik Problemi Çözme Hatalarına İlişkin Yapılan Araştırmaların Newman Hata Analizi Çerçevesinde İncelenmesi: Tematik Bir Derleme
A Thematic Review of Research on Mathematical Problem-Solving Errors within the Framework of Newman Error Analysis
- Dergi: Yıl 2026, Cilt 3, Sayı 1
- Sayfa Aralığı: 12-25
- DOI: 10.5281/zenodo.21132448
- Dili: Türkçe
Özet
Bu çalışma, Newman Hata Analizi (NHA) kullanılan araştırmaları tematik derleme yöntemiyle inceleyerek çalışmaların temel özelliklerini, kullanım amaçlarını ve hata türlerinin raporlanma biçimlerini bütüncül bir yaklaşımla ortaya koymayı amaçlamaktadır. Araştırma, PRISMA 2020 yönergeleri doğrultusunda yürütülmüş ve ERIC, Scopus, Google Akademik, TR Dizin ve YÖK Ulusal Tez Merkezi veri tabanlarında yapılan tarama sonucunda 26 çalışma analiz edilmiştir. Verilerin analizinde betimsel analiz ve tematik analiz yöntemlerinden yararlanılmıştır.Bulgular, NHA’nın özellikle son yıllarda artan bir eğilimle kullanıldığını ve çoğunlukla ortaokul düzeyinde ve nitel araştırma desenleriyle yürütüldüğünü göstermektedir. Araştırmaların büyük ölçüde tanılayıcı amaçlara odaklandığı, öğretimsel amaçların ise sınırlı kaldığı belirlenmiştir. Hata türlerinin raporlanmasında ise nicel ve nitel yaklaşımlar arasında farklılıklar olduğu görülmüştür. NHA aşamalarına göre en fazla hatanın anlama basamağında yoğunlaştığı, bunu dönüştürme, süreç becerileri ve kodlama aşamalarının izlediği tespit edilmiştir. Ayrıca anlama aşamasındaki güçlüklerin diğer aşamalara zincirleme şekilde etki ettiği belirlenmiştir. Sonuç olarak NHA’nın problem çözme sürecindeki hata örüntülerini ortaya koymada etkili bir araç olduğu, ancak mevcut çalışmaların çoğunlukla tanımlayıcı düzeyde kaldığı görülmektedir. Bu nedenle gelecekteki araştırmalarda öğretimsel müdahalelere, farklı eğitim kademelerine ve yöntemsel çeşitliliğe daha fazla yer verilmesi önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Newman Hata Analizi matematik hataları problem çözme tematik derleme
Abstract
This study aims to provide a holistic synthesis of research using Newman’s Error Analysis (NEA) by examining the main characteristics of the studies, their purposes, and the reporting formats of error types through a thematic review approach. The research was conducted in accordance with PRISMA 2020 guidelines, and 26 studies were included following a systematic search in ERIC, Scopus, Google Scholar, TR Index, and the Council of Higher Education National Thesis Center. Descriptive and thematic analysis methods were employed in data analysis.The findings indicate that NEA has been increasingly used in recent years, predominantly with middle school students and mainly through qualitative research designs. It was found that most studies focused on diagnostic purposes, while instructional purposes remained limited. In terms of reporting practices, both quantitative and qualitative approaches were observed, indicating methodological diversity across studies. Regarding NEA stages, the highest frequency of errors was observed in the comprehension stage, followed by transformation, process skills, and encoding stages. Moreover, difficulties in the comprehension stage were found to have a cascading effect on subsequent stages. Overall, NEA appears to be an effective tool for identifying error patterns in mathematical problem-solving processes; however, existing studies are largely descriptive in nature. Therefore, future research should focus more on instructional interventions, different educational levels, and methodological diversification.
Keywords
Newman Error Analysis mathematical errors problem solving thematic review